KNIPSELMAP CULTUUR











KUNST / CULTUUR / IDENTITEIT



Bestaat de Franse cultuur?
Wat stelt de kunst in Frankrijk eigenlijk nog voor? Het land is cultureel in crisis, zeggen de Fransen zelf. Maar was de cultuur ooit niet ‘en crise’?
http://nrcboeken.vorige.nrc.nl/recensie/bye-bye-culture-francaise

vpro-serie: op zoek naar Frankrijk
https://www.nrc.nl/nieuws/2016/11/25/frankrijk-snapt-de-wereld-niet-meer-5346370-a1533559




Il y a un malheur français, bien spécifique à ce pays : pourquoi sommes-nous les champions du monde du pessimisme et du mécontentement de nous-mêmes ? Pourquoi vivons-nous notre situation, notre place dans l’Europe et le monde, comme un malheur incomparable ?
https://www.leslibraires.fr/livre/9359665-comprendre-le-malheur-francais-marcel-gauchet-stock 




le Louvre
een-virtuele-tour-door-het-louvre



Van Gogh
the unexpected math behind the "starry night"



films
http://www.fransefilms.nl
Robert Bresson
Jean-Luc Godard
Louis Malle
Francois Reichenbach












Were the Impressionists fashionistas? And what role did fashion play in their goal to paint modern life with a “modern” style? This is the subject of the internationally acclaimed exhibition Impressionism, Fashion, and Modernity, the first to uncover the fascinating relationship between art and fashion from the mid-1860s through the mid-1880s as Paris became the style capital of the world. Featuring 75 major figure paintings by Caillebotte, Degas, Manet, Monet, Renoir, and Seurat, including many never before seen in North America, this stylish show presents a new perspective on the Impressionists—revealing how these early avant-garde artists embraced fashion trends as they sought to capture modern life on canvas.

Impressionism, Fashion, and Modernity is organized by the Art Institute of Chicago, The Metropolitan Museum of Art, New York, and Musée d’Orsay, Paris.



literaire bedevaart 
De huizen van schrijvers, hun werktafels, hun ganzenveren, hun uitzicht. De zakdoek waarmee Flaubert zijn mond afveegde voordat hij stierf. Zijn inktpot, in de vorm van een kikker, of is het een pad? Het laantje, in de tuin van Croisset nabij Rouen, waar hij zijn zinnen aan de 'brulproef' onderwierp om te horen of ze goed bekten. Groot is de fascinatie die de sporen van dode schrijvers uitoefenen, zeker in Frankrijk, waar meer dan elders een cultus wordt bedreven met het literaire erfgoed. Literaire bedevaartsoorden vormen er sinds jaar en dag een bloeiende tak van cultureel toerisme. 
http://www.volkskrant.nl/wca_item/boeken_detail/453/131611/Parijs-retour.html



Frankrijk is veel minder politiek correct dan wij denken. Provoceren past in een intellectuele traditie, waarin ook Dieudonné en zijn quenelle helemaal niet uit de toon vallen, betoogt Dirk-Jan van Baar.  
http://www.nrc.nl/next/2014/01/13/een-typische-franse-uitlaatklep-1334864


Franse schoolsysteem



Hoe de arrogante kaste van de eliteschool het contact met de rest van Frankrijk verloor

Zo werkt het meest elitaire opleidingsinstituut van het land


Het meest elitaire opleidingsinstituut voor hoge ambtenaren en politici in Europa staat in Frankrijk: École Nationale d'Administration. Maar de Franse burger heeft het gehad met de elite en dat merken de studenten.


Door: Peter Giesen, volkskrant 3 april 2017, 19:30



Bovenkant formulier
Onderkant formulier
'Het is triest zoals er tegenwoordig over de elite wordt gepraat', zegt Margot Renault (26), student aan de École Nationale d'Administration (ENA), de eliteschool voor hoge ambtenaren en politici. 'De elite is een selectie van de 'besten'. Wie wil er niet geleid worden door zulke mensen, die bewezen hebben dat ze competent zijn?'

Steeds meer Fransen, luidt het antwoord. De ENA is een symbool voor de kloof tussen elite en bevolking, een zondebok voor alle Franse kwalen. Énarque, zoals een afgestudeerde van de ENA wordt genoemd, is bijna een scheldwoord geworden.

De ENA is gevestigd in een oude gevangenis in het centrum van Straatsburg. Op een vrijdagochtend hangt er een rustige sfeer, als in een klooster waar de studenten als jonge monniken worden voorbereid op de staatsdienst, traditioneel in Frankrijk als de allerhoogste eer beschouwd.

Bij de ingang hangen de groepsfoto's van de promotions, de jaargangen, van de school die in 1945 werd opgericht. Je ziet de jeugdige versies van de presidenten Hollande, Chirac en Giscard d'Estaing, de premiers De Villepin, Jospin en Juppé. Je ziet ook Emmanuel Macron, favoriet bij de presidentsverkiezingen, toen hij nog krullen had. En Jean-Marc Janaillac, baas van Air France-KLM, evenals zijn voorgangers De Juniac en Spinetta.



Arrogante kaste



In de campagne voor de presidentsverkiezingen fulmineren alle kandidaten tegen 'het systeem', ook als ze zelf in het hart van de macht verkeerd hebben, zoals François Fillon of Emmanuel Macron. In heel Europa worstelen politici met de kloof tussen elite en bevolking. Maar nergens heeft die elite zo'n duidelijk gezicht als in Frankrijk: de afgestudeerden van de ENA en een paar andere zeer selectieve grandes écoles, de École Polytechnique voorop. Zo bestaat 60 procent van de staf van president Hollande uit énarques en polytechniciens.

De selectie voor de ENA is meedogenloos: elk jaar zijn er 1.500 kandidaten voor een concours dat slechts 90 plaatsen biedt. Niemand betwist dat de studenten excellent, zo niet briljant zijn. Maar, zo luidt de kritiek, ze vormen een wereldvreemde en arrogante kaste die het contact met de rest van de bevolking is kwijtgeraakt.



In de kantine van de ENA proberen studenten Margot Renault, Alexandra Marchand (35) en David Foltz (26) dit beeld te ontkrachten. Ze zijn goed gekleed, welbespraakt en handig, alsof ze in de voetsporen van Chirac of Macron willen treden. 'Maar ik wil helemaal niet de politiek in. Slechts 3 procent van de afgestudeerden kiest voor een politieke carrière. Het beeld wordt een beetje vertekend doordat er drie presidenten van onze school zijn gekomen', zegt Foltz.

We vormen helemaal geen wereldvreemde elite, zeggen de studenten. Margot Renault komt uit Parijs en kan tot de klassieke Franse bovenlaag worden gerekend. Maar Alexandra Marchand woonde tien jaar in Londen, waar ze zelf haar studie heeft bekostigd. David Foltz komt uit een arbeidersmilieu in de Moselle en kreeg een beurs om zich op het concours van de ENA voor te bereiden. 'We zijn ook niet afgesloten van de samenleving', zegt Foltz. 'Ik heb zelf stage gelopen op de prefectuur van Pas-de-Calais, toen de 'jungle' werd ontruimd. Bovendien moeten we allemaal dertig uur stage lopen bij organisaties als Emmaus, Secours Catholique (katholieke armenhulp, red.) of het huis van bewaring in Straatsburg.'




De studenten geloven heilig in het model van de ENA: de staat selecteert zijn hoogste ambtenaren uit de crème de la crème van elke generatie. Paradoxaal genoeg kent het land van de égalité een ijzeren hiërarchie. De Fransen hebben de koning onthoofd, maar hun aristocratisch model behouden. Alleen bestaat de adel van de republiek niet uit prinsen en hertogen, maar uit de slimste studenten van het land.

Het onderwijssysteem is helemaal gericht op het selecteren van een elite van briljante leiders. Toch is er iets vreemds aan de hand: ondanks die inspanningen kun je moeilijk beweren dat Frankrijk zo briljant wordt geleid. In geen enkel Europees land hebben leiders zo veel moeite om hervormingen door te voeren. Air France, geleid door énarques, is een veel logger bedrijf dan KLM, met topman Pieter Elbers die zijn onderwijscarrière begon aan de vervoersacademie in Venlo.



Kritisch denken


De Republikeinse oud-minister Bruno Le Maire, zelf énarque, stelde voor de ENA af te schaffen. 'De school heeft haar rol jarenlang goed vervuld', zei hij. 'Maar we gaan nu een nieuwe wereld binnen, die van ondernemers, creativiteit en innovatie.' Juist op dat punt schiet de ENA tekort, schreef Olivier Saby in een giftig boek over zijn oude school. Een énarque kent de codes van de hoge ambtenarij, hij leert briljant praten zodat hij zich uit elke situatie kan redden, maar kritisch en creatief nadenken wordt niet aangemoedigd. Veel docenten zijn zelf hoge ambtenaar en het is gevaarlijk ze te bekritiseren, schreef Saby. Wie weet heb je ze straks nodig voor een goede baan, als ze prefect zijn of directeur van het kabinet van een minister.

Op jonge leeftijd worden de énarques geselecteerd voor het keurkorps van de staat. Ze krijgen te horen dat ze de besten zijn, uitverkoren voor de meest eervolle functies. Dat stimuleert niet om met beide voeten op de grond te blijven staan, zei Adeline Baldacchino, een andere énarque die een kritisch boek over haar school schreef. Jonge ambtenaren rollen meteen door naar de hogere regionen van de staatsdienst, terwijl ze de praktijk niet of nauwelijks kennen.





In een gesprek met Europese journalisten vertelt Nathalie Loiseau, directeur van de ENA, hoe ze de school beter op de praktijk wil laten aansluiten. Aan het toegangsconcours is een collectieve opdracht toegevoegd, zodat de kandidaten niet alleen worden beoordeeld op hun intellectuele, maar ook op hun communicatieve en relationele capaciteiten. De school wil meer onderzoek doen om kritisch denken te bevorderen.





Van fundamentele kritiek op de ENA wil ze niets horen. De problemen van Frankrijk worden niet veroorzaakt door de ambtenaren die de ENA aflevert, maar door politici die verkeerde beslissingen nemen. 'De media verwarren politiek en ambtenarij. Politici beslissen en ambtenaren voeren loyaal uit', zegt Loiseau.

Maar president Hollande is een énarque, evenals zes ministers uit de socialistische regering en kwart van de ambtelijke top. 'Zes ministers hebben de ENA gedaan. De overige dus niet. Calmez-vous!', zegt Loiseau. 'We kunnen natuurlijk zeggen: oké, we sluiten de ENA. Ik vind het best, ik ga wel iets anders doen. Maar hoe moeten we dan onze hoge ambtenaren rekruteren?'

Een land als Duitsland draait toch beter dan Frankrijk, met een egalitair onderwijssysteem? 'Dat zegt ú! Economisch draait Duitsland beter, daar heeft u gelijk in. Maar bestuurlijk? Dat hangt ervan af. Frankrijk heeft de beste publieke dienstverlening ter wereld.'

Ondanks alle kritiek wordt in de verkiezingscampagne niet gepraat over een hervorming van de grandes écoles. De ENA zit in het dna van Frankrijk. Zelfs Marine Le Pen praat nooit over het afschaffen van de ENA. Ze probeert het prestige van haar partij juist te vergroten door énarques binnen te halen, zoals haar tweede man Florian Philippot.

'Voordat de ENA bestond was de hoge ambtenarij een quasi-adel van mensen die elkaar uitkozen', zegt student David Foltz. 'Nu worden de beste mensen geselecteerd. Natuurlijk is het voor studenten uit een arbeidersmilieu moeilijker het concours te halen dan voor studenten met hogeropgeleide ouders. Maar het is mogelijk, ik ben daar zelf het bewijs van.'


Bekende ENA-alumni

De presidenten

Valéry Giscard D'Estaing (president van 1975 tot 1981)
Jacques Chirac (1995-2007)
François Hollande (2012-2017) 

Emmanuel Macron   (2017 - heden)

de premiers
Laurent Fabius (premier van 1984-1986)
Michel Rocar (1988-1991)
Alain Juppé (1995-1997)
Lionel Jospin (1997-2002)
Dominique de Villepin (2005-2007)

Bedrijfsleven
Jean-Claude Trichet (president van Europese Centrale Bank 2003-2011)
Jean-Marc Janaillac (topman van AirFrance-KLM)
Michel Bon (voormalig bestuursvoorzitter van Carrefour en France Telecom)
Jean-Marie Messier (voormalig voorzitter van mediaconglomeraat Vivendi)
Louis Scheitzer (voormalig topman van Renault)


Andere staatshoofden
Paul Biya (president van Kameroen 1982-heden)
Nicéphore Soglo (president van Benin, 1991-1996)
Adly Mansour (president van Egypte (2013-2014)














PERSONEN


Simone Veil
Ze overleefde Auschwitz, vocht voor de legalisering van abortus, werd de eerste voorzitter van het Europees parlement en schreef een no-nonsense-autobiografie. Simone Veil: Een leven. http://nrcboeken.vorige.nrc.nl/recensie/de-verpersoonlijking-van-europa




Séraphine de Senlis
Een biografie, tentoonstelling en catalogus maken een eind aan de onbekendheid van Séraphine de Senlis. Een schilderes, tijd- en lotgenote van Camille Claudel, die wegzonk in haar fantasieën. http://nrcboeken.vorige.nrc.nl/recensie/het-kwam-uit-een-goddelijke-ziel
klik hier


Valery Giscard d' Estaing (niet voor boekenlijst) 
De publiciteitsstunt was in elk geval geslaagd: een paar dagen dachten alle Franse en Britse media dat hun in de jaren tachtig een eerste klas love story was ontgaan, die tussen Lady Diana en de Franse president Valéry Giscard d’Estaing. Even later bleek de wens de vader van de romaneske gedachte, zoals in Britse media al was gesuggereerd. http://nrcboeken.vorige.nrc.nl/recensie/giscard-lady-di-en-de-wens-als-vader-van-de-gedachte






LITERATUURTHEORIE





Het Collège de France is een gerenommeerd onderzoeksinstituut in Parijs. Het bijzondere is dat de meeste cursussen gratis (en vaak on-line) toegankelijk zijn voor het publiek. klik hier



De stichting van romanisten aan de Nederlandse universiteiten heeft een eigen website (klik hier). http://www.romanisten.nl/



romanpersonage gebonden aan tijdperk 
Een schrijver schept romanpersonages, maar hij of zij is daar niet vrij in. Elke tijd dicteert zijn eigen personages en ook de taal waarin ze beschreven worden. Van net-niet-meer christelijke personages uit de negentiende eeuw, tot vriendelijke shoppers in de 21ste.
http://vorige.nrc.nl/huizingalezing/article1855104.ece

wereldliteratuur
* Wereldliteratuur: wat is dat eigenlijk? Het is een betiteling voor romans die uitgevers graag gebruiken in hun aanbiedingsfolders, en het klinkt dan ook heel weids, maar wat moet je je er bij voorstellen? http://vorige.nrc.nl/kunst/article1817549.ece
* http://kunst-en-cultuur.infonu.nl/diversen/63579-wereldliteratuur-wat-moet-je-echt-gelezen-hebben.html



nouveau roman / nouvelle vague / nouveau théâtre 
Behalve Michel Butor zijn nu alle schrijvers die werden gerekend tot de nouveau romangroep -Nathalie Sarraute, Claude Simon, Marguerite Duras, Robert Pinget en Samuel Beckett – overleden. Allemaal begonnen ze in de jaren vijftig, een tijd die schreeuwde om vernieuwing: de film kreeg de Nouvelle Vague (Godard), het toneel het Nouveau Théâtre (Beckett, Ionesco) en ook de roman moest nouveau. Weg met het traditionele verhalen vertellen à la Balzac of Zola! Afgelopen met de plot, korte metten met het geloofwaardige personage! Onzin, die eenheid van plaats, tijd en handeling! Het hele concept van de roman werd op losse schroeven gezet.
http://vorige.nrc.nl/kunst/article1883062.ece/De_laatste_nouveau_roman_van_Robbe-Grillet__1922-2008 

allochtone schrijvers / postkolonialisme 
* Nederland koestert zijn allochtone schrijvers. De Franse literaire wereld kent ze niet. Daar moet íedere schrijver aan hoge kwaliteitseisen voldoen wil hij erkenning krijgen....
http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2844/Archief/archief/article/detail/753656/2003/03/21/Allochtoon-verkoopt-niet.dhtml
* In haar artikel in Courrier International van eind november grijpt de Ivoriaanse schrijfster Véronique Tadjo die uitspraak aan om een bijdrage te leveren aan het debat rond literatuur en de Franse taal dat al ruim een jaar woedt. Door in de koloniën het Frans op school verplicht te stellen, schrijft Tadjo, wilden de Franse kolonialisten een taalkundig en cultureel model opleggen dat op termijn tot assimilatie zou leiden. Maar het pakte anders uit. Het Frans werd de taal waarin Afrikanen hun eigen ambities en hun vrijheidsstrijd uitdrukken. http://nrcboeken.vorige.nrc.nl/recensie/het-frans-dat-zijn-wij

moderne geëngageerde literatuur
http://nrcboeken.vorige.nrc.nl/nieuws/de-ge%C3%ABngageerde-roman-bestaat 
http://nrcboeken.vorige.nrc.nl/nieuws/in-literatuur-moet-alles-kunnen
https://www.nrc.nl/nieuws/2015/11/21/schrijvers-waar-is-uw-engagement-1557826-a625950

Manet van Montfrans, Steltlopen door de tijd. Geheugen en geschiedenis in de moderne Franse literatuur , uitg. Van Oorschot
... auteurs als Perec, Modiano, Simon, Bergounioux, Rouaud, Michon, Mauvignier, Deville en Rolin. Zij proberen de toedracht van de breuk met het verleden te reconstrueren, te reiken naar datgene wat eraan voorafging en zo een zekere continuïteit te herstellen. Maar daarbij moeten zij het opnemen tegen de ongezeglijkheid en onbetrouwbaarheid van het eigen geheugen en van dat van anderen. In Frankrijk is het Marcel Proust die met zijn bespiegelingen over de aard van de herinnering de werking van het geheugen als literair thema op de kaart heeft gezet. Zoals Prousts verteller waden de hier bijeengebrachte schrijvers met grote, onzekere passen, als op stelten, door de zee van de tijd.
http://www.vanoorschot.nl/winkel/verhalen-novellen.html?page=shop.product_details&flypage=flypage_vo.tpl&product_id=22470











recensie: Alain Finkielkraut (vert. Frans de Haan) - Een intelligent hart
http://8weekly.nl/wp-content/uploads/2010/8763-alain-finkielkraut-vert-frans-de-haan-een-intelligent-hart-f.jpg
vrijdag 12 november 2010 / door: Jan Postma
.
Doorgaans leiden dit soort ondernemingen tot een gemoedelijk reisje door de wereldliteratuur, maar daar is in dit geval geen sprake van. Finkielkraut is in de eerste plaats een moralist. Hij duwt en trekt net zo lang totdat hij uit Grote Literatuur Grote Vragen tevoorschijn haalt. Hij is de lezer die iedere serieuze schrijver zich wenst en slaagt erin te laten voelen wat de aantrekkingskracht van literatuur is.

Nut en waarde

‘Hoe baan je je een weg door de moderne, snelle, digitale maatschappij?’ vraagt de omslag uitdagend. Antwoord: ‘Lees een Roman.’ Wat volgt is een opsomming waarin de doordachte essays van Finkielkraut gereduceerd worden tot eenduidige antwoorden op simpele morele dilemma’s waar de meeste lezers zelden mee geconfronteerd zullen worden. De uitgeverij gaat in haar ijver de potentiële koper te enthousiasmeren zo een stap te ver: ze omschrijft het boek als iets wat het niet is.


Dat de inhoud van dit boek niets te maken heeft met de tenenkrommende clichés op de achterkant wordt in de eerste alinea van het eerste essay al duidelijk. Finkielkraut opent met een citaat van Alain, de pseudoniem van de Franse filosoof Émile Chartier (1868-1951), die stelde dat wanneer we de waarde van een kunstwerk willen beoordelen, we ons juist niet moeten afvragen hoe het van nut kan zijn, maar van welk denkautomatisme het ons bevrijdt.

Lezen als denken

Dit citaat in het essay over Milan Kundera’s De Grap legt meteen de aard van de bundel bloot. Wanneer Finkielkraut leest gaat hij niet op in het verhaal. Je zou kunnen zeggen dat hij leest vanuit de werkelijkheid. Finkielkraut leest om de moraal uit de verhalen die een roman vertelt te persen. De verhaallijn wordt naar de achtergrond verbannen terwijl de morele vraagstukken waar de personages mee geconfronteerd worden alle ruimte krijgen.

Zo gaat Philip Roths De menselijke smet niet simpelweg over racisme, zoals de flaptekst van Een intelligent hart ons wil doen geloven. In Finkielkrauts lezing legt het boek in de eerste plaats de zelfgenoegzame schijnheiligheid van de Amerikaanse maatschappij bloot, die tot uitdrukking komt in zowel het linkse anti-racisme als het rechtse moral majority-denken.

  Daarnaast handelt het over de gedoemde pogingen van het individu zich te ontworstelen aan zijn persoonlijke geschiedenis en de maatschappelijke consequenties van die geschiedenis. Zo bezien gaat het boek dus over de vraag in hoeverre het individu vrij is te doen en laten wat hij of zij juist acht.

Fatsoen

De essays zijn stuk voor stuk diepzinnig en de grondigheid waarmee Finkielkraut te werk gaat dwingt respect af. Slechts een enkele keer lijkt hij de plank mis te slaan: in het essay over Albert Camus’ De eerste man, de onvoltooide autobiografische roman waarin Camus, na zijn verwoestende vete met zijn voormalige boezemvriend Jean-Paul Sartre, terugkeert naar zijn Algerijnse wortels.

Finkielkraut eindigt zijn doorwrochte interpretatie van De eerste man met een anekdote waarin Camus’ vader Lucien, in de Eerste Wereldoorlog gesneuveld op ‘het veld van eer,’ geconfronteerd wordt met de onmenselijkheid van de oorlog. Hij aanschouwt een luguber tafereel in de vorm van een gedode Franse soldaat: ‘zijn keel was doorgesneden en die bleke zwelling in zijn mond was zijn complete geslacht.’ Luciens kameraad, de onderwijzer die het verhaal later aan Camus zou vertellen, rationaliseert de gruweldaad. Lucien weigert daarin mee te gaan: ‘Een mens houdt zijn fatsoen.’

Mens in opstand

Finkielkraut legt Luciens standpunt nogal anachronistisch uit als een verzet tegen ‘progressieve of multiculturele denkbeelden […] hij hield vast aan het bestaan van een absolute ethische eis en universele criteria.’ Lucien stelt inderdaad een absolute eis, maar baseert deze geenszins op universele criteria. Zijn fatsoen is gevoeld en geen eeuwige waarheid. Lucien voelt de leegte die er achter zijn eis schuilgaat wel, maar weigert die leegte te omarmen. Hij komt in opstand tegen moreel relativisme dat eigenlijk gemaskeerd nihilisme is. Daarnaast heeft Finkielkraut zijn commentaar op Luciens mening eigenlijk niet nodig om zijn doel – Lucien schilderen als een mens in opstand – te bereiken. Deze ene misstap in zo’n verzameling prikkelende essays is Finkielkraut echter gemakkelijk te vergeven.




 


GESCHIEDENIS



Je suis Charlie was hysterie. (klik hier)   



Edmond en Jules de Goncourt
Edmond en Jules de Goncourt waren in de negentiende eeuw vooral beroemd als de voortrekkers van de naturalistische roman. Maar hun meest gelezen en meest curieuze werk is toch het nagelaten Dagboek, waarin een onovertroffen profiel van het Parijs van de tweede helft van de negentiende eeuw is neergezet. 
http://www.privedomein




Alexis de Tocqueville
Er is geen tweede boek over de democratie in Amerika als dat van Alexis de Tocqueville. Hij was schrijver en socioloog avant la lettre en ging  halverwege de negentiende eeuw in Amerika op zoek naar het antwoord op de vraag: hoe moet het verder met de samenleving, nu de tijd van koningen en adel op haar eind loopt? Wat is  het wezen van de Amerikaanse democratie en van de democratie als zodanig?




Luister naar het fragment (klik hier), luister van 1.20 tot 1.35 uur, en beantwoord ondertussen de volgende vragen:

1. Wie was Alexis de Tocqueville?

2. Wanneer leefde hij?

3. Wat heeft hij geschreven?

4. Waarom reisde hij naar Amerika?

5. Wat was volgens hem het grote verschil tussen Frankrijk en Amerika?

6. Wat waren volgens hem de kenmerken van een goede democratie? Noem er 3.

7.  Wat waren volgens hem de kenmerken van een slechte democratie? Noem er 3.
x


****

romans over Revolutie 1789
Temps glaciaires , 2017 - Fred Vargas
A tale of two cities, 1859 - Charles Dickens
The Scarlett Pimpernel, 1903 - Baroness Orczy
A Place of greater safety, 1992 - Hillary Mantel

 ***
 het Franse schoolsysteem

Vanaf 6 jaar zitten de kinderen 5 jaar op de lagere school.  Van de CP, naar CE1, CE2, naar CM1 en CM2.

Na dit jaar volgt de 'Collège', waar de kinderen - zonder splitsing van niveau - tot hun 14e jaar de eerste helft van de middelbare school doorlopen.


Pas vanaf 15 jaar komt er een eerste echte selectie tussen lycée professionnel (beroepsonderwijs) en lycée général (vergelijkbaar met het Nederlandse VWO). De officiële versie wil dat beide opleidingen naar ‘le baccalauréat (bac)’ leiden, waarmee je naar het hoger onderwijs kunt. Maar iemand met een ‘bac pro’ ( professionnel) heeft nauwelijks een kans te slagen in het Hoger Beroepsonderwijs (BTS, IUT bijvoorbeeld).


Maar waarom willen die goede VWO-leerlingen dan niet naar de Universiteit, zoals in Nederland? Omdat de Universiteit niet zo’n goede naam heeft op het gebied van slagingskansen op de arbeidsmarkt. Wie echt een goede baan wil hebben, zorgt dat hij op een Grande École terecht komt die zich kenmerkt door zeer zware toelatingsexamens (concours). Dat is voor velen een brug te ver en dan zijn, in een land waar de jeugdwerkloosheid al jaren rond de 25 % ligt; de Hogere Beroepsopleidingen een goede tweede keus.

Wat meteen vanaf de eerste dag op een Franse school opvalt is dat in Frankrijk het onderwijs leerstofgericht is en in Nederland veel meer kindgericht. De Franse ouders zeggen ‘travaille bien’ als ze hun kinderen achterlaten op het schoolplein, daar waar we in Nederland, ‘veel plezier’ zeggen. Franse kinderen krijgen vanaf 6 jaar elke dag huiswerk mee. 38 % van de kinderen blijft wel eens zitten en dat is drie keer zo veel als in de rest van West-Europa. Niet verwonderlijk dus dat ook in Frankrijk wel eens de vraag gesteld wordt of het schoolsysteem niet een beetje  doorgeschoten is. De krant ‘Le Monde’ heeft onlangs een hele pagina geweid aan de vraag ‘L’école française a-t-elle tué le plaisir d’apprendre?’

Maar het Franse onderwijssysteem bevat ook heel mooie elementen. Veel van een kind eisen, kun je ook zien als een kind serieus nemen. Franse kinderen leren al heel jong prachtige gedichten uit hun hoofd, de liedjes hebben vaak zeer verfijnde klassieke melodieën en ze doen heel veel algemene ontwikkeling op (wie is nog nooit zo’n groep kleine Franse scholieren tegengekomen dat in een museum op hoog niveau uitleg krijgt over de aanwezige kunstobjecten). Later op de Middelbare school, leren ze hun gedachten vorm te geven, te verwoorden en te ordenen omdat veel toetsen in essayvorm (‘dissertation’) worden afgenomen. 


Op het gebied van de algemene vorming, leren Franse kinderen tegen een stootje te kunnen, daar waar een behoorlijke groep Nederlandse kinderen steeds moeilijker met tegenslagen lijkt om te kunnen gaan (na jaren van louter positieve feedback vanuit thuis en de school). Bij Franse kinderen wordt meer afgedwongen respectvol met hun omgeving om te gaan (ze kunnen bijvoorbeeld gerust 10 minuten met z’n honderden geruisloos in een voorzaal van een theater wachten tot de deuren open gaan). En tot slot, wie de Nederlandse schoolcultuur goed kent, weet dat de gemiddelde Nederlandse leerling van Delfzijl tot Amsterdam Zuid-Oost ongestraft veel lestijd kan doorbrengen met oeverloos kletsen. Dit fenomeen kom je in Frankrijk alleen in de moeilijkere wijken met moe gestreden docenten tegen. 


http://wwbourgogne.com/wonen-en-leven/onderwijs-en-leren-in-de-bourgogne 




Vergelijking tussen het Nederlandse en Franse schoolsysteem:

Nederlands Frans Leeftijd

École maternelle petite section 3/4
Groep 1 Basisschool Ecole maternelle moyenne section 4/5
Groep 2 Basisschool Ecole maternelle grande section 5/6
Groep 3 Basisschool Ecole primaire, Cours Primaire (CP) 6/7
Groep 4 Basisschool Ecole primaire, Cours Elémentaire 1 (CE1) 7/8
Groep 5 Basisschool Ecole primaire, Cours Elémentaire 2 (CE2) 8/9
Groep 6 Basisschool Ecole primaire, Cours Moyen 1 (CM1) 9/10
Groep 7 Basisschool Ecole primaire, Cours Moyen 2 (CM2) 10/11
Groep 8 Basisschool Collège, sixième (6) 11/12
Brugklas Middelbare School Collège, cinquième (5) 12/13
2e klas Middelbare School Collège, quatrième (4) 13/14
3e klas Middelbare School Collège, troisième (3) 14/15
4e klas Middelbare School Lycée, deuxième (2) 15/16
5e klas Middelbare School Lycée, primaire (1) 16/17
6e klas Middelbare School Lycée, Bac(Baccalauréat) 17/18
http://neerlandia.fr/index.php/nl/voor-kinderen/scholen
 
 

*** HANDIGE SITES
http://bartvanloo.blogspot.nl/2012/04/la-francaise-de-blog-van-herman-geudens.html
https://geudensherman.wordpress.com/

http://gratisfransleren.nl/

 http://www.romanisten.nl/





NIET FRANS



THE TEMPEST







Well into her 70s, Canadian author Margaret Atwood shows no signs whatsoever of slowing down. She has just released her latest book, Hag-Seed, a reimagining of Shakespeare’s The Tempest inside a prison. Atwood’s novel is part of a series of modern interpretations of the bard’s plays, which include Jeanette Winterson's The Gap Of Time (The Winter's Tale), Howard Jacobson's Shylock Is My Name (The Merchant of Venice), and Anne Tyler's Vinegar Girl (The Taming Of The Shrew).
https://video.scroll.in/820721/watch-margaret-atwood-explains-how-shakespeare-could-help-prisoners

Felix staat helemaal aan de top van zijn loopbaan. Hij is artistiek leider van een theaterfestival. Zijn producties zijn even betoverend als verwarrend. En nu werkt hij aan een enscenering van The Tempest, die ongehoord belooft te worden. Een productie die niet alleen zijn reputatie zal bevestigen, maar ook bepaalde emotionele wonden zal helen. Althans, dat was het plan. (Nederlandse titel: Heksengebroed)


LORD OF THE FLIES
https://www.youtube.com/watch?v=-tXpA3dIEtI&list=WL&index=1&t=48s